رنگ دود خروجی از اگزوز نشان دهنده چیست؟

در این مطلب بررسی خواهیم کرد که تغییر رنگ دود خروجی از اگزوز چه دلایلی دارد و هر رنگ نشان دهنده چه مشکلی در خودرو است.
توان در موتورهای درون سوز از احتراق سوخت فسیلی و هوا به واسطه جرقه شمع به دست می آید. این فرآیند معمولاً همراه با تولید دود است. برای ادامه چرخه چهار زمانه ی موتور، لازم است دود از محفظه احتراق تخلیه گردد. پس گازهای حاصل از احتراق از طریق سوپاپ دود در سرسیلندر به منیفولد دود هدایت شده و پس از عبور از کاتالیزور وارد سیستم اگزوز خودرو می شوند. رنگ، بو و میزان بازدهی احتراق مستقیماً به ترکیب مواد موجود در محفظه ی احتراق بستگی دارد. هرگونه تغییر در این نسبت یا ورود عناصر جدید به این فرآیند، تأثیر مستقیمی بر نحوه ی احتراق خواهد داشت. در موتور خودرو، انواع مختلفی از مواد با ترکیب های مختلف وجود دارند که در صورت نشت به محفظه ی احتراق یا سیستم اگزوز، می توانند رنگ دود خروجی را تغییر دهند. در این مطلب بررسی خواهیم کرد که رنگ های مختلف دود خروجی از اگزوز چه دلایلی دارند و هر کدام نشان دهنده چه مشکلی در خودرو است.
خروج دود سیاه رنگ
موتور های درون سوز به طور معمولی با سوخت های فسیلی احتراق را انجام می دهند. سوخت های فسیلی انواعی از هیدروکربن ها هستند که به شکل های مختلف در آمده اند. در صورتی که سوخت در محفظه احتراق به هر دلیلی به درستی سوخته نشود به دلیل خاصیت این مواد دچار احتراق ناقص شده و درصد بالایی از کربن را ایجاد می کنند. در اصطلاح عامیانه به این عمل خام سوزی نیز می گویند. دلایل خام سوزی به دو قسمت تقسیم می شوند، مشکل در سیستم جرقه زنی و سیستم هوا رسانی به موتور.
اشکالاتی که در سیستم هوا رسانی ایجاد می شود عبارت اند از، کیپ شدن مجموعه ورودی هوا، خرابی فیلتر هوا، اشکال در دریچه گاز، گرفتگی و شکستگی در منیفول و خطا در پارامتر های دریافتی موتور که به دلیل اشکال در برنامه ریزی موتور و خرابی سنسور هایی مانند مپ و اکسیژن ایجاد می شود. از دلایلی که مربوط به سیستم جرقه زنی است می توان اشکال در مجموعه شمع، وایر، دسته سیم موتور اشاره کرد. یکی از دلایل دیگر این امر می تواند از انژکتور ها باشد که احتمال نشتی سوخت اضافه در آنها بالا است.
خروج دود آبی
در بیشتر مواقع دود آبی حاصل از احتراق از ورود روغن به محفظه احتراق و مجموعه اگزوز خبر می دهد. روغن موتور معمولا از دو ناحیه به داخل موتور نشت پیدا می کند:
مهر و موم(آب بند) نبودن سوپاپ ها و فرسایش بالای گاید سوپاپ باعث می شود روغن قسمت های بالایی موتور از این بخش ها به درون موتور نشت پیدا کند و با به هم ریختن ترکیبات سوخت در موتور باعث تولید دود آبی شود. البته نشت روغن از سوپاپ و اجزای آن در دور موتور های بالا کمتر است، در نتیجه اگر خودرویی در دور موتور پایین دود آبی از آن خارج شود اما در دور موتور بالا این وضعیت وجود نداشته باشد به احتمالا بالا اشکال از مجموعه سوپاپ است.
دلیل دیگر دود آبی موتور مربوط نشت روغن از قسمت رینگ های پیستون بوده. در صورت که رینگ ها دچار شکستگی یا فرسایش شوند روغن از آن آنها نشت پیدا می کند و به محفظه احتراق راه پیدا میابد. اگر جداره های داخلی سیلندر نیز دچار فرسایش شود دیگر رینگ ها نمی تواند کمپرس حاصل از احتراق و فشار روغن را تحمل کنند که دلیلی می شود برای روغن سوزی موتور و فرار روغن به محفظه احتراق. دود آبی معمولا با کم شدن حجم روغن موتور همراه است.
خروج دود سفید
همه مان تقریبا در زمستان ها بخار خروجی از اگزوز خودرو ها را دیده ایم این عمل در زمستان ها بیشر پیش می آید که رطوبت هوا بالا و دمای هوا پایین است. رطوبت هوا به محفظه احتراق ورود پیدا می کند و با انجام احتراق از موتور خارج می شود این عمل معمولا دود سفید رنگی را با خود به همراه دارد. دود سفید رنگ در استارت های صبح گاهی نیز می تواند ایجاد شود و اگر به صورت لحظه ای باشد مشکلی ندارد. اما اگر دود سفید به صورت مستمر از اگزوز خارج شود به احتمال بالا به دلیل سوختن واشر سر سیلندر بوده که باعث می شود مایع خنک کننده موتور به محفظه احتراق وارد شود. دود سفید معمولا با کم شدن مایع خنک کنده موتور همراه است.